Wat is specialty koffie?

Specialty koffie is koffie van de hoogste kwaliteitsklasse, met een score van minimaal 80 punten op de 100-puntenschaal van de Specialty Coffee Association (SCA). Gecertificeerde keurmeesters (Q-graders) proeven en scoren elke koffie, waarbij aroma, smaak, nasmaak, zuurgraad, body en balans allemaal meetellen. Alleen koffie zonder defecten en met een uitgesproken smaakprofiel mag zich specialty noemen.
Haalt een koffie die 80 punten niet, dan valt hij in de categorie commerciële koffie. En dat is het gros van wat je in de supermarkt vindt. Specialty koffie is de absolute top: wereldwijd kwalificeert slechts zo’n 5 tot 10% van alle geoogste koffie zich voor dat label.

Klinkt als een titel voor koffiesnobs? Valt mee. Specialty koffie is vooral een garantie dat er op elk punt in de keten, van boer tot brander, iemand heel goed heeft opgelet. En dat proef je.

Hoe wordt specialty koffie beoordeeld?

De beoordeling van specialty koffie gebeurt door Q-graders: professionele proevers die zijn gecertificeerd door het Coffee Quality Institute. Vergelijk het met sommeliers, maar dan voor koffie. Tijdens een gestandaardiseerde proeverij (een cupping) beoordelen zij elke koffie op tien punten, waaronder:

• Aroma en geur
• Smaak en nasmaak
• Zuurgraad en zoetheid
• Body en balans
• Uniformiteit en een schone cup

Elke categorie krijgt een score, en samen bepalen die het totaal. Boven de 80 punten mag een koffie zich specialty noemen. Daarnaast geldt een strenge eis voor de groene bonen zelf: een sample mag vrijwel geen defecten bevatten, zoals zure of beschadigde bonen. De lat ligt dus hoog. Precies zoals wij het graag zien.

Wat is het verschil tussen specialty koffie en gewone koffie?

Het verschil zit in drie dingen: herkomst, versheid en een eerlijke keten.

Herkomst. Bij specialty koffie weet je precies waar je bonen vandaan komen. Het land, de regio, vaak zelfs de boerderij. Net als bij wijn bepaalt het terroir het smaakprofiel. Denk aan fruitige Ethiopische koffie of chocoladeachtige Colombiaanse bonen. Bij commerciële koffie worden bonen uit allerlei landen samengegooid tot één anonieme melange. Lekker efficiënt, minder lekker in je kopje.

Versheid. Bij specialty koffie staat versheid centraal. De koffie wordt zorgvuldig gebrand en zo snel mogelijk geleverd, zodat het optimale smaakprofiel behouden blijft. Koffie is namelijk gewoon een versproduct. 

Eerlijke keten. Omdat specialty bonen kwalitatief beter zijn, brengen ze een hogere prijs op. Boeren krijgen daardoor meer betaald dan de reguliere marktprijs voor commerciële koffie. Geen liefdadigheid, maar simpelweg een betere beloning voor beter werk. Zo hoort het.

Hoe smaakt specialty koffie?

Complexer, helderder en gevarieerder dan je gewend bent. Waar commerciële koffie vaak bitter en rokerig smaakt (donker gebrand om gebreken te maskeren, laten we eerlijk zijn), biedt specialty koffie tonen van rode bessen, citrus, karamel, hazelnoot of zelfs bloemen.

En nee, daar worden geen aroma’s aan toegevoegd. Die smaken zitten van nature in de boon en komen tot leven door de juiste teelt, verwerking en branding. In een koffieboon zitten honderden smaakcomponenten, meer dan in wijn. Het enige wat je hoeft te doen, is een koffie kiezen waarin die smaken de ruimte krijgen.

Proef je het verschil meteen? Waarschijnlijk wel. De eerste slok specialty koffie is voor veel mensen het moment waarop ze beseffen dat koffie niet bitter hóéft te zijn.

Waarom kiezen voor specialty koffie?

Omdat je elke dag koffie drinkt, en elke dag een beetje beter kan. Specialty koffie combineert drie dingen die je normaal los van elkaar moet zoeken: topsmaak, transparantie over herkomst en een eerlijkere prijs voor de boer. Veel koffiemerken praten over duurzaamheid. Veel specialtymerken praten over kwaliteit. Wij vinden dat je niet hoeft te kiezen. Knetterlekkere koffie én biologische keuzes van bodem tot kopje, dat kan gewoon allebei. 

De feiten op een rij

Specialty koffie is koffie die minimaal 80 punten scoort op de 100-puntenschaal van de SCA, beoordeeld door gecertificeerde Q-graders. Slechts 5 tot 10% van alle koffie wereldwijd haalt dat niveau. Het verschil met commerciële koffie zit in de traceerbare herkomst, de versheid en een eerlijkere keten waarin boeren beter betaald krijgen. En het belangrijkste: je proeft het. Geen bittere, rokerige smaak, maar natuurlijke tonen van fruit, karamel of chocolade, afhankelijk van waar de boon vandaan komt.

Benieuwd hoe dat smaakt in de praktijk? Ontdek onze biologische specialty koffie en proef zelf waarom die 80 punten geen loze belofte zijn.